• Vader:
  Daniël Mackay officier in Staatse dienst De enige zoon, Daniël, vond zijn echtgenote, Arnolda Margaretha, in de Tielse
  regentenfamilie Van den Steen van Ommeren, waaraan hij al geparenteerd was. Ook hij werd officier in de Schotse brigade. Hij bereikte de rang van kolonel en commandeerde als zodanig hetzelfde regiment, dat zijn vader en oudoom hadden gehad. Toen hij trouwde lag hij in garnizoen
  te 's-Hertogenbosch; in 1737 werd het regiment verplaatst naar Doornik en vandaar in 1741 naar Meenen. Zijn gezin voegde zich daar bij hem en heeft hem ook bij zijn verdere verhuizingen, naar Ath en Bergen, vergezeld. Hij sneuvelde in de Oostenrijkse Successieoorlog bij de verdediging van
  Doornik op 18 mei 1745, zn. van Aeneas Mackay en Margaretha Puchler, geb. in 1696, ovl. (ongeveer 48 jaar oud) te Doornik op 18 mei 1745, tr. (resp. ongeveer 36 en 30 jaar oud) te Tiel [ge] op 2 sep 1732.

• Moeder:
  Arnolda Margaretha van den Steen, dr. van Arend Hendrik van den Steen en Geertruid Cornelia Verbolt, geb. te Nijmegen [ge] op 2 mrt 1702, ovl. (80 jaar oud) te Tiel [ge] op 15 jun 1782.

tr. (beiden 28 jaar oud) te Nijmegen [ge] op 14 jun 1763
met

Ursulina Philippina van Haeften, dr. van Bathold van Cock van Gameren Heer van Ophemert (Dijkgraaf van de Tielerwaard) en Margriet van Lynden, geb. te Nijmegen [ge] op 1 aug 1734, ovl. (58 jaar oud) te Nijmegen [ge] op 1 mrt 1793.

Uit dit huwelijk 10 kinderen, waaronder:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Cornelis	*1769		†1841	Zutphen [ge]	71	2	0
2	Arnolda	*1771	Tiel [ge]	†1849	Blitterswijck [li]	77	1	1
3	Theodora	*1771		†1851	Nijmegen [ge]	79	1	2
4	Barthold	*1773	Tiel [ge]	†1854	Ophemert [ge]	81	1	2

• Vader:
  Bathold van Cock van Gameren Heer van Ophemert Voluit: Barthold de Cock van Haeften, heer van Wadenoyen, Ophemert, Delwijnen en Sennewijnen (Nijmegen), zn. van Reinier van Haeften en Adriana Maria de Cock van Delwijnen, geb. te Ophemert [ge] op 12 sep 1692, Dijkgraaf van de Tielerwaard, ovl. (80 jaar oud) te Nijmegen [ge] op 11 dec 1772, begr. te Ophemert [ge], tr. (resp. 27 en 19 jaar oud) te Nijmegen [ge] op 23 sep 1719.

• Moeder:
  Margriet van Lynden van Hemmen, dr. van Derk Wolter van Lynden en Anna Ursulina van Reede van Amerongen, geb. te Amerongen [ut] op 29 mrt 1700, ovl. (61 jaar oud) te Ophemert [ge] in jul 1761, begr. te Ophemert [ge] St. Maartenskerk.

tr. (beiden 28 jaar oud) te Nijmegen [ge] op 14 jun 1763
met

Aeneas Mackay Kolonel le regt. Schotsche Brigade in dienst der Staten-Generaal Aeneas diende in het regiment van zijn vader, dat na diens dood achtereenvolgens
gecommandeerd werd door Alexander Marjoribanks (tot december 1773), Hugh Mackay (tot
januari 1775) en John Houstoun. Toen de brigade werd ontbonden was hij sedert twee en een half
jaar luitenant-kolonel. Met zijn zoons vertrok hij in 1783 naar Schotland, maar keerde na het
sluiten van de vrede terug en vestigde zich in Nijmegen. Hij is nog tot kolonel bevorderd, heeft echter niet meer aktief als zodanig gediend en ook geen burgerlijke funkties van belang bekleed. Hij was trouwens een welgesteld man; de familie had sedert de vestiging in de Republiek een grote hoeveelheid landerijen in het kwartier van Nijmegen verworven. Het oude en al vroeg aanzienlijke geslacht, waaruit zijn echtgenote, Ursulina Philippina van Haeften stamde, zal in de volgende paragraaf uitvoerig ter sprake komen, zn. van Daniël Mackay en Arnolda Margaretha van den Steen, geb. te 's-Hertogenbosch [nb] op 26 aug 1734, ovl. (ongeveer 72 jaar oud) te Nijmegen [ge] in 1807, begr. te Nijmegen [ge] op 15 jul 1807.

Uit dit huwelijk 10 kinderen, waaronder:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Cornelis	*1769		†1841	Zutphen [ge]	71	2	0
2	Arnolda	*1771	Tiel [ge]	†1849	Blitterswijck [li]	77	1	1
3	Theodora	*1771		†1851	Nijmegen [ge]	79	1	2
4	Barthold	*1773	Tiel [ge]	†1854	Ophemert [ge]	81	1	2

• Vader:
  Jacob van der Esch, tr.

• Moeder:
  Barta Johansdr. van Zijdervelt.

otr. te 's-Gravenhage [zh] in de Grote Kerk op 23 mrt 1653, tr. (resp. ongeveer 31 en 23 jaar oud) te Rotterdam [zh] op 16 apr 1653
met

Cornelia Quarles van Ufford, dr. van John Quarles van Ufford en Petronella van Berckel, geb. te Rotterdam [zh] op 22 sep 1629, ovl. (43 jaar oud) vermoedelijk te Rotterdam [zh] op 9 nov 1672.

Uit dit huwelijk een dochter:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Petronella	*1660	Rotterdam [zh]	1702	's-Gravenhage [zh]	41	1	5

• Vader:
  John Quarles van Ufford De Nederlandse tak van de familie komt voort uit de uit Londen afkomstige John Quarles (1596-1646/47), die deel uitmaakte van de Court of Merchant Adventurers en als zodanig te Delft en Rotterdam woonachtig was. In laatstgenoemde stad huwde hij Petronella van Berckel, dochter van de burgemeester aldaar. Hun kleinzoon Pieter (1677-1744) trouwde in 1716 met Cornelia Splinter van Loenersloot en kreeg twee zoons, Willem (1717-1781) en Lodewijk (1719-1781). Willem werd onder erkenning van zijn adeldom in 1751 door keizer Frans I in de adelstand verheven en verkreeg op deze wijze voor zichzelf en voor zijn nakomelingen de titel van (rijks)baron. Hij en zijn afstammelingen noemden zich voortaan 'Quarles de Quarles', terwijl de afstammelingen van zijn broer Lodewijk en diens nazaten zich ter onderscheiding 'Quarles van Ufford' zouden noemen, geb. in 1596, ovl. (ongeveer 50 jaar oud) circa 1646, tr. (resp. ongeveer 32 en ongeveer 21 jaar oud) te Rotterdam [zh] op 31 okt 1628.

• Moeder:
  Petronella van Berckel, dr. van Gerard Pieters van Berckel en Cornelia Jacobs de Roos, geb. in 1607, ovl. (ongeveer 41 jaar oud) in 1648, begr. te Rotterdam [zh] op 3 dec 1648.

otr. te 's-Gravenhage [zh] in de Grote Kerk op 23 mrt 1653, tr. (resp. 23 en ongeveer 31 jaar oud) te Rotterdam [zh] op 16 apr 1653
met

Engelbert van der Esch commies ter Comptoire-Generaal van Holland en West-Friesland, zn. van Jacob van der Esch en Barta Johansdr. van Zijdervelt, ged. te Piershil [zh] op 11 mrt 1622, ovl. (ongeveer 51 jaar oud) te 's-Gravenhage [zh] op 23 apr 1673.

Uit dit huwelijk een dochter:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Petronella	*1660	Rotterdam [zh]	1702	's-Gravenhage [zh]	41	1	5

tr.
met

Arent Dirksz. van der Dussen, ged. te Delft [zh] op 31 jan 1647.

Uit dit huwelijk een dochter:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Marianna	*1681	Delft [zh]	†1747	's-Gravenhage [zh]	66	1	1

tr.
met

Barta Johansdr. van Zijdervelt.

Uit dit huwelijk een zoon:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Engelbert	~1622	Piershil [zh]	†1673	's-Gravenhage [zh]	51	1	1

tr.
met

Jacob van der Esch.

Uit dit huwelijk een zoon:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Engelbert	~1622	Piershil [zh]	†1673	's-Gravenhage [zh]	51	1	1

tr. (resp. ongeveer 32 en ongeveer 21 jaar oud) te Rotterdam [zh] op 31 okt 1628
met

Petronella van Berckel, dr. van Gerard Pieters van Berckel en Cornelia Jacobs de Roos, geb. in 1607, ovl. (ongeveer 41 jaar oud) in 1648, begr. te Rotterdam [zh] op 3 dec 1648.

Uit dit huwelijk 2 kinderen:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Cornelia	*1629	Rotterdam [zh]	†1672	Rotterdam [zh]	43	1	1
2	Willem	*1630		†1688		58	1	2

• Vader:
  Gerard Pieters van Berckel, zn. van Pieter Adriaens van Berckel en Anna Martens, geb. te 's-Hertogenbosch [nb] in 1575, begr. te Rotterdam [zh] op 12 nov 1634, tr. (resp. ongeveer 27 en ongeveer 26 jaar oud) te Rotterdam [zh] op 6 apr 1603.

• Moeder:
  Cornelia Jacobs de Roos, dr. van Jacob Janszn. Roos en Maria Jansdr. Verschoor, geb. te Rotterdam [zh] circa 1576, ovl. (ongeveer 66 jaar oud) te Rotterdam [zh] in 1642.

tr. (resp. ongeveer 21 en ongeveer 32 jaar oud) te Rotterdam [zh] op 31 okt 1628
met

John Quarles van Ufford De Nederlandse tak van de familie komt voort uit de uit Londen afkomstige John Quarles (1596-1646/47), die deel uitmaakte van de Court of Merchant Adventurers en als zodanig te Delft en Rotterdam woonachtig was. In laatstgenoemde stad huwde hij Petronella van Berckel, dochter van de burgemeester aldaar. Hun kleinzoon Pieter (1677-1744) trouwde in 1716 met Cornelia Splinter van Loenersloot en kreeg twee zoons, Willem (1717-1781) en Lodewijk (1719-1781). Willem werd onder erkenning van zijn adeldom in 1751 door keizer Frans I in de adelstand verheven en verkreeg op deze wijze voor zichzelf en voor zijn nakomelingen de titel van (rijks)baron. Hij en zijn afstammelingen noemden zich voortaan 'Quarles de Quarles', terwijl de afstammelingen van zijn broer Lodewijk en diens nazaten zich ter onderscheiding 'Quarles van Ufford' zouden noemen, geb. in 1596, ovl. (ongeveer 50 jaar oud) circa 1646.

Uit dit huwelijk 2 kinderen:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Cornelia	*1629	Rotterdam [zh]	†1672	Rotterdam [zh]	43	1	1
2	Willem	*1630		†1688		58	1	2

tr.
met

Geertruida Coets.

Uit dit huwelijk 2 zonen:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Hendrik			†1704			1	1
2	Gijsbert	~1644	Hemmen [ge]	1716	Deventer [ov]	72	1	2

tr.
met

Willem Cuper.

Uit dit huwelijk 2 zonen:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Hendrik			†1704			1	1
2	Gijsbert	~1644	Hemmen [ge]	1716	Deventer [ov]	72	1	2

tr.
met

Elbert Anton van Pallandt heer van Voorst, drost van Drenthe 1685-1701, zn. van Johan Frederik van Pallandt en Isabella Gertrude van Brempt, geb. op 2 dec 1637, ovl. (63 jaar oud) op 5 mrt 1701.

Uit dit huwelijk een dochter:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Ernestine	*1667		†1684		17	1	0

• Vader:
  August Leopold van Pallandt, zn. van Adolf Werner van Pallandt en Agnes Amalia van Pallandt, geb. te Zwollerkerspel op 14 mei 1701, ovl. (78 jaar oud) te Eerde [ov] op 24 nov 1779, tr. (resp. 43 en 29 jaar oud) te Hellendoorn [ov] op 4 dec 1744.

• Moeder:
  Anna Elisabeth van Haersolte, dr. van Anthony Adolf van Haersolte en Catharina Haersolte Tot Elsen, geb. te Zwolle [ge] op 1 feb 1715, ovl. (75 jaar oud) te Hellendoorn [ov] op 18 apr 1790.

tr. (resp. 31 en 24 jaar oud) te Voorst [ge] op 15 apr 1777
met

Anna Elisabeth Schimmelpenninck, dr. van Andries Schimmelpenninck van der Oye en Woltera Geertruida van Wijnbergen, geb. te Arnhem [ge] op 11 dec 1752, ovl. (69 jaar oud) te Eerde [ov] op 28 jun 1822.

Uit dit huwelijk 9 kinderen, waaronder:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Woltera	*1779	Eerde [nb]	†1850	Ommen [ov]	70	1	4
2	Adolf	*1780		†1848	Zwolle [ge]	68	1	3
3	Andries	*1781	Eerde [nb]	†1827	Eerde [nb]	46	1	1
4	Gijsbert	*1783		†1863		80	2	5
5	Gerharda	*1789	Ommen [ov]	†1872	Ommen [ov]	83	1	0

• Vader:
  Andries Schimmelpenninck van der Oye, zn. van Gerrit Jurrien Schimmelpenninck van der Oye en Cornelia Constance van Middachten, geb. te Zutphen [ge] op 9 okt 1705, ovl. (72 jaar oud) te Zutphen [ge] op 18 nov 1777, tr. (resp. 43 en ongeveer 25 jaar oud) te Zutphen [ge] op 25 apr 1749.

• Moeder:
  Woltera Geertruida van Wijnbergen vrouwe van de Oude en de Nieuwe Poll, dr. van Ditmar van Wijnbergen en Anna Elisabeth Schimmelpenninck, geb. in 1723, ovl. (ongeveer 74 jaar oud) te Wilp [ge] huize De Poll op 14 jun 1798.

tr. (resp. 24 en 31 jaar oud) te Voorst [ge] op 15 apr 1777
met

Adolph Warner (Adolph Werner) van Pallandt heer van Eerde en Beerse, zn. van August Leopold van Pallandt en Anna Elisabeth van Haersolte, geb. te Eerde [ov] op 15 dec 1745, ovl. (77 jaar oud) te Eerde [ov] op 7 dec 1823.

Uit dit huwelijk 9 kinderen, waaronder:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Woltera	*1779	Eerde [nb]	†1850	Ommen [ov]	70	1	4
2	Adolf	*1780		†1848	Zwolle [ge]	68	1	3
3	Andries	*1781	Eerde [nb]	†1827	Eerde [nb]	46	1	1
4	Gijsbert	*1783		†1863		80	2	5
5	Gerharda	*1789	Ommen [ov]	†1872	Ommen [ov]	83	1	0

• Vader:
  Cornelis Ascanius V van Sypestein heer van Moermont, zn. van Cornelis Ascanius IV van Sypestein (schepen en raad te Haarlem) en Maria de Lange, geb. te Haarlem [nh] op 13 mrt 1722, ovl. (61 jaar oud) te Haarlem [nh] op 7 jul 1783, tr. (resp. 24 en 19 jaar oud) te 's-Gravenhage [zh] op 12 jul 1746.

• Moeder:
  Elisabeth Anna Slicher, dr. van Wigbolt Slicher en Petronella Cornelia ter Burch, geb. te 's-Gravenhage [zh] op 25 jul 1726, ovl. (39 jaar oud) te Haarlem [nh] op 18 mei 1766.

tr. (resp. 29 en ongeveer 21 jaar oud) te Bennebroek [nh] op 6 jul 1783
met

Johanna Cornelia van Diepenbrugge, geb. te Amsterdam [nl], ged. te Amsterdam [nl] Zuiderkerk op 5 mei 1762, ovl. (ongeveer 54 jaar oud) te Haarlem [nh] op 19 nov 1816, tr. (resp. ongeveer 36 en 24 jaar oud) (2) te Haarlem [nh] op 7 okt 1798 met Alexander Hendrik Godert Philip baron van Capellen, zn. van Robbert Jasper van Capellen en Sara Jacoba van de Velde, geb. te Zutphen [ge] op 23 okt 1773, ovl. (53 jaar oud) te Hagetmau [Frankrijk] op 17 mrt 1827. Uit dit huwelijk geen kinderen.

tr. (resp. ongeveer 21 en 29 jaar oud) (1) te Bennebroek [nh] op 6 jul 1783
met

Cornelis Ascanius VI van Sypestein heer van Moermont, Renesse en Noordwelle, zn. van Cornelis Ascanius V van Sypestein en Elisabeth Anna Slicher, geb. te Haarlem [nh] op 3 aug 1753, ovl. (44 jaar oud) te Bennebroek [nh], begr. te Haarlem [nh] in de Grote Kerk op 8 nov 1797.

tr. (resp. ongeveer 36 en 24 jaar oud) (2) te Haarlem [nh] op 7 okt 1798
met

Alexander Hendrik Godert Philip baron van Capellen, zn. van Robbert Jasper van Capellen en Sara Jacoba van de Velde, geb. te Zutphen [ge] op 23 okt 1773, ovl. (53 jaar oud) te Hagetmau [Frankrijk] op 17 mrt 1827.

• Vader:
  Robbert Jasper van Capellen Robert Jasper van der Capellen was na de dood van Joan Derk van der Capellen tot den Pol in 1784 diens algemeen erkende opvolger als leider van de patriotten. Zowel in Gelderland als buiten dat gewest gold hij als een zeer invloedrijk en radicaal voorman van de nationale patriottenbeweging. Dat hij van alle patriottenleiders de enige was die in 1788, na de inval van de Pruisen en de Oranje contrarevolutie, ter dood veroordeeld werd, zegt genoeg over de plaats die hij in de beweging innam. Toch is hij in de historiografie altijd wat in de schaduw gebleven van zijn beroemde neef Joan Derk, ‘de tribuun der burgerij’. Eerst nu is een biografie van deze Gelderse baron verschenen, van de hand van Jacques Baartmans.
  De biografie bevat zeer veel gegevens, met name over de persoon Robert Jasper, zijn politieke leven en zijn tijd. Het boek is mooi uitgegeven, bevat vele illustraties, een duidelijke opgave van geraadpleegde bronnen en literatuur en een persoonsregister. Deze studie zal in ieder geval als Fundgrube fungeren voor allen die zich van nu af aan met leven en werk van Van der Capellen zullen bezighouden. De auteur is, getuige zijn opmerkingen in het voorwoord, de eerste om toe te geven dat er over de baron nog genoeg te onderzoeken overblijft in het enorme familiearchief Van der Capellen in het Gelders Archief Arnhem.
  Baartmans behandelt in chronologische volgorde vier aspecten van leven en werk van de baron van der Capellen. Allereerst zijn persoonlijk leven: zijn kindertijd, zijn rechtenstudie in Utrecht, zijn huwelijk en vaderschap. Vervolgens komt uiteraard Van der Capellens rol in de patriottenbeweging aan de orde. Daarna volgt een uiteenzetting van zijn activiteiten als belangenbehartiger van de in 1787 naar de Oostenrijkse Nederlanden en Frankrijk uitgeweken patriotten. Tenslotte beschrijft Baartmans de periode vanaf de terugkeer van Van der Capellen in 1802 tot zijn overlijden in 1814. Dat waren droevige jaren: De baron takelde lichamelijk en geestelijk af, zijn politieke rol was uitgespeeld, financiële problemen bezorgden hem veel kopzorg en het wangedrag van sommige van zijn kinderen vergalde zijn oude dag.
  Robert Jasper was zonder enige twijfel een overtuigd patriot en een warm voorstander van democratisering. In Baartmans beschouwingen figureert Van der Capellen echter als een welhaast modern democraat. In zijn behandeling van Van der Capellens politieke optreden houdt de schrijver er te weinig rekening mee dat de politieke opvattingen en ideeën in het revolutionaire klimaat van de jaren 1781 – 1787 en vooral daarna snel veranderden. Dat geldt vooral voor de begrippen ‘democratie’ en `democraat’ (cf. de titel). Zo kan men na de baanbrekende werken van C.H.E. de Wit ( De strijd tussen aristocratie en democratie en De Nederlandse revolutie van de achttiende eeuw) het patriotse ‘leerstuk’ Grondwettige Herstelling echt niet meer, zoals Baartmans doet, “het politieke handboek van de democratische patriotten” noemen ( p. 71- cursivering van mij). Zelfs de Acte van Verbintenis, in de opstelling waarvan Robert Jasper een groot aandeel had, was minder democratisch dan Baartmans doet voorkomen. De beschrijving van Van der Capellens politieke activiteiten en vooral van de kritiek daarop “door geestverwanten die nog meer van hem verwachtten” zoals de auteur zelf vermeldt (p. 220), komt daardoor soms wat in de lucht te hangen.
  De schrijver maakt echter in dit opzicht veel goed met een interessante, zij het niet geheel originele, beschouwing over het speciale karakter van de patriotse beweging in Gelderland. (In haar dissertatie Democratische Bewegingen in Gelderland uit 1973 heeft van mevrouw A.H. Wertheim- Gijse Weenink al op dit speciale karakter gewezen). De kleine burgerij in de Gelderse steden en de plattelandsbevolking waren volgens Baartmans veel minder oranjegezind dan “de vergelijkbare bevolkingsgroepen in Holland” (p. 83). In Gelderland konden de adel op het platteland en de kongsi van oligarchie en adel in de steden een welhaast absolute macht uitoefenen. Dit als uitvloeisel van de Regeringsreglementen van 1674. Daartegen was van 1702 tot 1717 een protestbeweging actief geweest: de Nieuwe Plooi (overigens niet alleen in de steden zoals Baartmans stelt, maar ook onder de boerenbevolking). De Gelderse patriotse beweging stond daarmee in een lange traditie van verzet tegen de heerschappij van de aristocratie en kon daarom, volgens de schrijver, veel democratischer zijn en niet beperkt blijven tot de gegoede burgerij zoals in de Hollandse steden. Dat verklaart, aldus Baartmans, tevens het unieke karakter van Robert Jaspers’ leiderschap: een Gelders “aristocraat en regent die leiding gaf aan […] een democratische beweging” (p.83).
  Van der Capellen heeft in Frankrijk een tijd lang een belangrijke rol gespeeld als behartiger van de belangen van de patriotse ballingen. Aanvankelijk was hij voor allen in de sterk verdeelde ballingengemeenschap de enige acceptabele leider die bij de Franse regering voor de belangen van de Nederlandse patriotten kon opkomen. Later werd hij meer en meer als lid van één van de fel tegenover elkaar staande facties beschouwd en verloor hij aan gezag. Tenslotte weigerde hij nog verder zitting te nemen in het patriottencomité. Baartmans heeft veel archiefonderzoek verricht naar de verwikkelingen en politieke strijd binnen de patriotse ballingengroep in Frankrijk, hetgeen geresulteerd heeft in een interessant hoofdstuk.
  Het boek bevat een paar schoonheidsfouten. De schrijver van Gelderland in den patriottentijd heette niet H.A. Westrate (p. 230) maar H.A. Weststrate. Van der Capellen heeft vast niet geschreven “nunc of numquam” maar “nunc aut nunquam” [ nu of nooit] (p. 141). Baartmans noemt Etta Palm een “feministe en daarom een bewonderaarster van prinses Wilhelmina” (p.151); deze misvatting berust waarschijnlijk op een foutieve lezing van hetgeen Joost Rosendaal vermeldt in Bataven ! over de orangistische intrigante en anti-patriotse spionne: “Etta Palm, die haar bewondering voor Wilhelmina van Pruisen paarde aan een revolutionair feminisme” (Bataven ! p. 309), zn. van Frederik Robbert Evert van der Capellen en Anna Margaretha Elisabeth van Lynden d 'Aspremont, geb. te Gorssel [ge] op 30 apr 1743, ovl. (71 jaar oud) te Deventer [ov] op 7 jun 1814, tr. (resp. 26 en 16 jaar oud) op 18 jun 1769.

• Moeder:
  Sara Jacoba van de Velde, dr. van Pieter van de Velde en Clasina Helena Coop van Groen, geb. te Djakarta [Indonesië] op 30 jul 1752, ovl. (71 jaar oud) te Zutphen [ge] op 29 aug 1823.

tr. (resp. 24 en ongeveer 36 jaar oud) te Haarlem [nh] op 7 okt 1798
met

Johanna Cornelia van Diepenbrugge, geb. te Amsterdam [nl], ged. te Amsterdam [nl] Zuiderkerk op 5 mei 1762, ovl. (ongeveer 54 jaar oud) te Haarlem [nh] op 19 nov 1816, tr. (1) met Cornelis Ascanius VI van Sypestein heer van Moermont, Renesse en Noordwelle. Uit dit huwelijk geen kinderen.

• Vader:
  Frederik Robbert Evert van der Capellen heer van den Boedelhof (Gorssel), de Dam, Berkenwoude, Rijsselt, Achterbroek, zn. van Alexander van der Capellen en Maria Johanna van Heeckeren (vrouwe van Enghuizen), geb. op 24 feb 1710, ged. te Zutphen [ge], ovl. (45 jaar oud) te Zutphen [ge] op 28 jul 1755, begr. te Gorssel [ge], tr. (resp. 21 en 23 jaar oud) te Zutphen [ge] op 17 jul 1731 huwelijkse voorwaarden.

• Moeder:
  Anna Margaretha Elisabeth van Lynden d 'Aspremont vrouwe van Rijsselt 1729-1760, dr. van Godert Philip van Lynden d 'Aspremont en Anna Cornelia Isabella van Coeverden Tot Rijsselt, geb. te Bemmel [ge] Huize de Plack op 6 nov 1707, ged. te Bemmel [ge], ovl. (77 jaar oud) te Zutphen [ge] op 4 mei 1785, begr. te Gorssel [ge].

tr. (resp. 26 en 16 jaar oud) op 18 jun 1769
met

Sara Jacoba van de Velde, dr. van Pieter van de Velde en Clasina Helena Coop van Groen, geb. te Djakarta [Indonesië] op 30 jul 1752, ovl. (71 jaar oud) te Zutphen [ge] op 29 aug 1823.

Uit dit huwelijk 8 kinderen, waaronder:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Alexander	*1773	Zutphen [ge]	†1827	Hagetmau [Frankrijk]	53	1	0
2	Frederik	*1781	Brummen [ge]	†1854	Maastricht [li]	72	1	2
3	Emerance	~1787	Haarlem [nh]	†1872	Groningen [gr]	85	1	7

• Vader:
  Pieter van de Velde Raad van Neerlandsch Indien (, zn. van Bartholomeus van de Velde en Aletta van der Lingen, geb. te Amersfoort [ut] op 20 apr 1714, Op 25 april 1734 met het schip Alblasserdam naar Indie vertrokken en aldaar koopman en opperkoopman in dienst van de VOC, alsmede vele andere functies te Batavia, ovl. (45 jaar oud) te Batavia [Indonesië] op 7 aug 1759, tr. te Batavia [Indonesië].

• Moeder:
  Clasina Helena Coop van Groen, dr. van Bernardus Coop van Groen en Clara Theodora Crul, geb. te Batavia [Indonesië], ged. te Batavia [Indonesië] op 22 feb 1722, ovl. (ongeveer 34 jaar oud) te Batavia [Indonesië] op 10 feb 1757.

tr. (resp. 16 en 26 jaar oud) op 18 jun 1769
met

Robbert Jasper van Capellen Robert Jasper van der Capellen was na de dood van Joan Derk van der Capellen tot den Pol in 1784 diens algemeen erkende opvolger als leider van de patriotten. Zowel in Gelderland als buiten dat gewest gold hij als een zeer invloedrijk en radicaal voorman van de nationale patriottenbeweging. Dat hij van alle patriottenleiders de enige was die in 1788, na de inval van de Pruisen en de Oranje contrarevolutie, ter dood veroordeeld werd, zegt genoeg over de plaats die hij in de beweging innam. Toch is hij in de historiografie altijd wat in de schaduw gebleven van zijn beroemde neef Joan Derk, ‘de tribuun der burgerij’. Eerst nu is een biografie van deze Gelderse baron verschenen, van de hand van Jacques Baartmans.
De biografie bevat zeer veel gegevens, met name over de persoon Robert Jasper, zijn politieke leven en zijn tijd. Het boek is mooi uitgegeven, bevat vele illustraties, een duidelijke opgave van geraadpleegde bronnen en literatuur en een persoonsregister. Deze studie zal in ieder geval als Fundgrube fungeren voor allen die zich van nu af aan met leven en werk van Van der Capellen zullen bezighouden. De auteur is, getuige zijn opmerkingen in het voorwoord, de eerste om toe te geven dat er over de baron nog genoeg te onderzoeken overblijft in het enorme familiearchief Van der Capellen in het Gelders Archief Arnhem.
Baartmans behandelt in chronologische volgorde vier aspecten van leven en werk van de baron van der Capellen. Allereerst zijn persoonlijk leven: zijn kindertijd, zijn rechtenstudie in Utrecht, zijn huwelijk en vaderschap. Vervolgens komt uiteraard Van der Capellens rol in de patriottenbeweging aan de orde. Daarna volgt een uiteenzetting van zijn activiteiten als belangenbehartiger van de in 1787 naar de Oostenrijkse Nederlanden en Frankrijk uitgeweken patriotten. Tenslotte beschrijft Baartmans de periode vanaf de terugkeer van Van der Capellen in 1802 tot zijn overlijden in 1814. Dat waren droevige jaren: De baron takelde lichamelijk en geestelijk af, zijn politieke rol was uitgespeeld, financiële problemen bezorgden hem veel kopzorg en het wangedrag van sommige van zijn kinderen vergalde zijn oude dag.
Robert Jasper was zonder enige twijfel een overtuigd patriot en een warm voorstander van democratisering. In Baartmans beschouwingen figureert Van der Capellen echter als een welhaast modern democraat. In zijn behandeling van Van der Capellens politieke optreden houdt de schrijver er te weinig rekening mee dat de politieke opvattingen en ideeën in het revolutionaire klimaat van de jaren 1781 – 1787 en vooral daarna snel veranderden. Dat geldt vooral voor de begrippen ‘democratie’ en `democraat’ (cf. de titel). Zo kan men na de baanbrekende werken van C.H.E. de Wit ( De strijd tussen aristocratie en democratie en De Nederlandse revolutie van de achttiende eeuw) het patriotse ‘leerstuk’ Grondwettige Herstelling echt niet meer, zoals Baartmans doet, “het politieke handboek van de democratische patriotten” noemen ( p. 71- cursivering van mij). Zelfs de Acte van Verbintenis, in de opstelling waarvan Robert Jasper een groot aandeel had, was minder democratisch dan Baartmans doet voorkomen. De beschrijving van Van der Capellens politieke activiteiten en vooral van de kritiek daarop “door geestverwanten die nog meer van hem verwachtten” zoals de auteur zelf vermeldt (p. 220), komt daardoor soms wat in de lucht te hangen.
De schrijver maakt echter in dit opzicht veel goed met een interessante, zij het niet geheel originele, beschouwing over het speciale karakter van de patriotse beweging in Gelderland. (In haar dissertatie Democratische Bewegingen in Gelderland uit 1973 heeft van mevrouw A.H. Wertheim- Gijse Weenink al op dit speciale karakter gewezen). De kleine burgerij in de Gelderse steden en de plattelandsbevolking waren volgens Baartmans veel minder oranjegezind dan “de vergelijkbare bevolkingsgroepen in Holland” (p. 83). In Gelderland konden de adel op het platteland en de kongsi van oligarchie en adel in de steden een welhaast absolute macht uitoefenen. Dit als uitvloeisel van de Regeringsreglementen van 1674. Daartegen was van 1702 tot 1717 een protestbeweging actief geweest: de Nieuwe Plooi (overigens niet alleen in de steden zoals Baartmans stelt, maar ook onder de boerenbevolking). De Gelderse patriotse beweging stond daarmee in een lange traditie van verzet tegen de heerschappij van de aristocratie en kon daarom, volgens de schrijver, veel democratischer zijn en niet beperkt blijven tot de gegoede burgerij zoals in de Hollandse steden. Dat verklaart, aldus Baartmans, tevens het unieke karakter van Robert Jaspers’ leiderschap: een Gelders “aristocraat en regent die leiding gaf aan […] een democratische beweging” (p.83).
Van der Capellen heeft in Frankrijk een tijd lang een belangrijke rol gespeeld als behartiger van de belangen van de patriotse ballingen. Aanvankelijk was hij voor allen in de sterk verdeelde ballingengemeenschap de enige acceptabele leider die bij de Franse regering voor de belangen van de Nederlandse patriotten kon opkomen. Later werd hij meer en meer als lid van één van de fel tegenover elkaar staande facties beschouwd en verloor hij aan gezag. Tenslotte weigerde hij nog verder zitting te nemen in het patriottencomité. Baartmans heeft veel archiefonderzoek verricht naar de verwikkelingen en politieke strijd binnen de patriotse ballingengroep in Frankrijk, hetgeen geresulteerd heeft in een interessant hoofdstuk.
Het boek bevat een paar schoonheidsfouten. De schrijver van Gelderland in den patriottentijd heette niet H.A. Westrate (p. 230) maar H.A. Weststrate. Van der Capellen heeft vast niet geschreven “nunc of numquam” maar “nunc aut nunquam” [ nu of nooit] (p. 141). Baartmans noemt Etta Palm een “feministe en daarom een bewonderaarster van prinses Wilhelmina” (p.151); deze misvatting berust waarschijnlijk op een foutieve lezing van hetgeen Joost Rosendaal vermeldt in Bataven ! over de orangistische intrigante en anti-patriotse spionne: “Etta Palm, die haar bewondering voor Wilhelmina van Pruisen paarde aan een revolutionair feminisme” (Bataven ! p. 309), zn. van Frederik Robbert Evert van der Capellen en Anna Margaretha Elisabeth van Lynden d 'Aspremont, geb. te Gorssel [ge] op 30 apr 1743, ovl. (71 jaar oud) te Deventer [ov] op 7 jun 1814.

Uit dit huwelijk 8 kinderen, waaronder:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Alexander	*1773	Zutphen [ge]	†1827	Hagetmau [Frankrijk]	53	1	0
2	Frederik	*1781	Brummen [ge]	†1854	Maastricht [li]	72	1	2
3	Emerance	~1787	Haarlem [nh]	†1872	Groningen [gr]	85	1	7

• Vader:
  Cornelis Ascanius V van Sypestein heer van Moermont, zn. van Cornelis Ascanius IV van Sypestein (schepen en raad te Haarlem) en Maria de Lange, geb. te Haarlem [nh] op 13 mrt 1722, ovl. (61 jaar oud) te Haarlem [nh] op 7 jul 1783, tr. (resp. 24 en 19 jaar oud) te 's-Gravenhage [zh] op 12 jul 1746.

• Moeder:
  Elisabeth Anna Slicher, dr. van Wigbolt Slicher en Petronella Cornelia ter Burch, geb. te 's-Gravenhage [zh] op 25 jul 1726, ovl. (39 jaar oud) te Haarlem [nh] op 18 mei 1766.

tr. (beiden 24 jaar oud) te Haarlem [nh] op 8 jan 1781
met

Jan Teding van Berkhout, zn. van Jan Teding van Berkhout en Cornelia Hillegonda van Schuylenburch, geb. te Delft [zh] op 5 mrt 1756, ovl. (50 jaar oud) te Haarlem [nh] op 15 jun 1806.

Uit dit huwelijk 3 kinderen:

	naam	geb.	plaats	ovl.	plaats	oud	relatie	kinderen
1	Elisabeth	*1783	Haarlem [nh]	†1814	Haarlem [nh]	30	1	4
2	Jan	*1786	Haarlem [nh]	†1856	Bloemendaal [nh]	70	2	3
3	Quirina	*1789	Haarlem [nh]	†1866	's-Gravenhage [zh]	76	1	3